De Rotterdamse Schaal: een heldere richtlijn bij het begroten van het smartengeld

Op 9 september 2025 is de Rotterdamse Schaal 2025 gepubliceerd: een overzichtelijk document waarmee de hoogte van het smartengeld in letselschadezaken kan worden vastgesteld. Dat is de uitkomst van een onderzoek van de Erasmus University Rotterdam, in opdracht van de Raad voor de rechtspraak. De onderzoekers onderzochten hoe smartengeldbedragen in Nederland beter kunnen worden vastgesteld. De uitkomst zorgt voor meer duidelijkheid en houvast bij het vaststellen van smartengeld in letselschadezaken.

Wat is smartengeld?

Smartengeld is een financiële vergoeding voor immateriële schade die een slachtoffer lijdt door een ongeval of gebeurtenis waar iemand anders aansprakelijk voor is. Het is een schadevergoeding voor onder meer pijn, verdriet en gederfde levensvreugde. Het betreft schade die niet direct in geld is uit te drukken. Een smartengeldvergoeding heeft twee doelen: het compenseren van nadeel en het bieden van genoegdoening. Smartengeld wordt toegekend boven op de materiële schade, zoals medische kosten en reiskosten.

Werking Rotterdamse Schaal

De hoogte van het smartengeld wordt naar redelijkheid en billijkheid vastgesteld. Dit betekent dat bij het begroten van het smartengeld aansluiting wordt gezocht bij vergelijkbare zaken. Zaken kunnen echter vrijwel nooit één op één met elkaar worden vergeleken. Ieder slachtoffer is namelijk uniek.

In de Rotterdamse Schaal wordt per categorie letsel een bandbreedte gegeven van de toe te kennen smartengeldbedragen. Op deze manier worden aanknopingspunten gegeven voor de vaststelling van het smartengeld.

Het overgrote deel van de letselschadezaken wordt buiten de rechter om opgelost. In die gevallen kunnen partijen bij het begroten van het smartengeld aansluiting zoeken bij de Rotterdamse Schaal. In de andere gevallen is het aan de rechter om te beoordelen of hij de gevorderde smartengeldvergoeding redelijk vindt. Het staat de rechter vrij om daar gemotiveerd van af te wijken, eventueel onder verwijzing naar de Rotterdamse Schaal.

Bij de totstandkoming van de Rotterdamse Schaal hebben de onderzoekers informatie vergaard uit de Engelse ‘Guidelines fort he Assessment of General Damages in Personal Injury Cases’ en de Ierse ‘Personal Injury Guidelines’. Daarnaast hebben zij uitgebreid jurisprudentieonderzoek verricht.

Verschillende categorieën letsel

In de Rotterdamse Schaal zijn per letselcategorie verschillende factoren terug te vinden die van invloed kunnen zijn op het smartengeld. Zo wordt bij de beoordeling onder meer rekening gehouden met de aard en ernst van het letsel, de duur van het herstel, de leeftijd van het slachtoffer, de prognose, de mate van pijn, de benodigde medische behandeling(en), cosmetische- en psychische gevolgen en de weerslag op het sociaal leven.

Verbetering huidige praktijk

Volgens de onderzoekers kan de Rotterdamse Schaal bijdragen aan het verbeteren van rechtszekerheid en rechtseenheid door het verminderen van willekeur bij het vaststellen van smartengeldbedragen. Ook kan het gebruik van de Rotterdamse Schaal leiden tot een betere uitleg van een rechterlijke uitspraak, omdat afwijken van de genoemde bandbreedtes de rechter beweegt tot een goede motivering daarvan. Tot slot kan de Rotterdamse Schaal – zoals hierboven beschreven – behulpzaam zijn bij het bepalen van de hoogte van het smartengeld in zaken die buiten de rechter om worden opgelost.

Tot slot

Vermoedelijk zal het begroten van het smartengeld altijd een lastige opgave blijven. Geen zaak is één op één te vergelijken, aangezien ieder slachtoffer uniek is. De Rotterdamse Schaal kan wel een handige richtlijn zijn die bij het begroten van het smartengeld kan worden gebruikt. Het is dus niet verplicht om bij het begroten van het smartengeld aansluiting te zoeken bij de Rotterdamse Schaal. Het is aan partijen om onderling te bepalen of zij de Rotterdamse Schaal gebruiken. Hetzelfde geldt voor de rechtspraak.

Heeft u letsel opgelopen door een ongeval of heeft u vragen over dit onderwerp? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.

‍